PROGRAM DYDAKTYCZNO-WYSTAWIENNICZY
Katedra Działań Przestrzennych, Wydział Rzeźby ASP w Warszawie
Proponowany przeze mnie program opiera się na rozszerzeniu tradycyjnego rozumienia rzeźby jako autonomicznego obiektu o działania temporalne, sytuacyjne, urbanistyczne, techniczne i wystawiennicze. Moim podstawowym zadaniem będzie przygotowanie osób studiujących do świadomego funkcjonowania we współczesnym polu sztuki, w którym artysta lub artystka jest jednocześnie twórcą formy, badaczem przestrzeni, projektantem, wykonawcą, organizatorem procesu oraz uczestnikiem relacji społecznych i instytucjonalnych. Pierwszy blok, to „Rzeźby temporalne”. Poświęcony jest formom efemerycznym, budowanym z przedmiotów codziennych, znalezionych, zużytych lub pozornie pozbawionych wartości artystycznej. Istotne stają się tutaj proces, ciało, przypadek, nietrwałość oraz dokumentacja fotograficzna i filmowa jako dalsze życie realizacji. Rzeźba może zostać rozebrana lub zniszczona, pozostawiając po sobie jedynie ślad, obraz i pamięć. Program rozwija tym samym praktykę pracy z materią jako nośnikiem czasu, doświadczenia i osobistej lub społecznej historii. Drugi obszar to „Rzeźba sytuacyjna”, koncentruje się na pracy z konkretnym miejscem. Osoby studiujące analizują przestrzenie miejskie, architektoniczne i instytucjonalne, a następnie tworzą interwencje, atrapy, fikcyjne kontynuacje istniejącej architektury lub elementy, których status pozostaje niejednoznaczny. Rzeźba staje się narzędziem badania miejsca, jego pamięci, historii, funkcji i sposobów percepcji. Projektowane są nie tylko obiekty, lecz przede wszystkim sytuacje, w których odbiorca zaczyna kwestionować granicę pomiędzy rzeczywistością a jej artystyczną ingerencją. Kolejny moduł, „FFF” – Forma, Funkcja, Fenomen, proponuje spekulatywne projektowanie miast i środowisk przyszłości. Rzeźba zostaje tu przeniesiona do skali urbanistycznej i traktowana jako forma organizowania życia społecznego. Osoby studiujące tworzą makiety, rysunki, mapy i modele odpowiadające na problemy zmian klimatycznych, kryzysów energetycznych, dostępu do wody, degradacji środowiska, migracji, technologii i przyszłych sposobów zamieszkiwania. Ćwiczenie pozwala myśleć o sztuce jako laboratorium przyszłości, w którym możliwe jest projektowanie alternatywnych modeli cywilizacyjnych. Istotnym uzupełnieniem programu jest fakultatywna RZEŹBanda jako praktyczne uczestnictwo w profesjonalnym procesie produkcji i montażu wystaw. We współpracy z warszawskimi galeriami, muzeami, instytucjami kultury oraz przestrzeniami poprzemysłowymi osoby studiujące zdobywają bezpośrednie doświadczenie w budowaniu ekspozycji, konstruowaniu obiektów, pracy z drewnem, metalem i innymi materiałami, a także w zakresie światła, koloru, akustyki, logistyki i organizacji przestrzeni. Montaż traktowany jest nie jako techniczne zaplecze sztuki, ale jako pełnoprawne doświadczenie twórcze i poznawcze. Równolegle program zakłada organizację cyklu tematycznych wystaw prezentujących twórczość pracowników, absolwentów i osób związanych z Wydziałem Rzeźby ASP w Warszawie. Wystawy mogłyby odbywać się zarówno w galeriach i instytucjach kultury Warszawy, jak i w adaptowanych przestrzeniach poprzemysłowych, magazynach, halach, obiektach technicznych czy innych miejscach wymagających indywidualnego podejścia kuratorskiego i produkcyjnego. Każda ekspozycja mogłaby koncentrować się wokół odrębnego problemu: współczesnej rzeźby i materiału, relacji sztuki z architekturą, pamięci i przedmiotu, działań site-specific, pracy z ruiną i przestrzenią przemysłową, rzeźby temporalnej czy nowych modeli funkcjonowania obiektu w przestrzeni publicznej. Taki model tworzy bezpośrednią relację między dydaktyką, praktyką zawodową i żywym środowiskiem artystycznym. Studenci i studentki uczestniczą nie tylko w zajęciach, lecz także w realnym procesie powstawania wystaw, poznając współpracę artystów, kuratorów, techników, producentów i projektantów. Miasto oraz instytucje kultury stają się przedłużeniem pracowni i laboratorium praktyki artystycznej. Program prowadzi w ten sposób do kształcenia rzeźbiarzy i rzeźbiarek przygotowanych nie tylko do tworzenia obiektów, lecz przede wszystkim do samodzielnego projektowania sytuacji, przestrzeni, wystaw i nowych warunków obecności sztuki.
